Boek: Verdragen, door Flip Jan van Oenen

André las het boek Verdragen van Flip van Oenen en vond een mooi interview met Flip over zijn boek door Maurice Timmermans in Trouw.

‘Psychotherapie werkt nauwelijks, de meeste psychische klachten gaan vanzelf over’.
Het is een weinig opwekkende boodschap van arts en systeemtherapeut Flip Jan van Oenen die me nieuwsgierig maakte. In hoeverre verlost psychotherapie mensen van hun klachten? En wat gebeurt er eigenlijk als je geen hulp zoekt?

In zijn boek Verdragen maakt Van Oenen duidelijk dat wanneer therapie de problemen niet kan oplossen, we onze problemen zullen moeten verdragen. Hoe dat werkt, beschrijft hij in een aantal praktische verdraagstrategieën.

Flip Jan van Oenen is (gepensioneerd) arts/ systeemtherapeut en werkte onder meer bij de Spoedeisende Psychiatrie Amsterdam, ggz-instelling Arkin en het Amsterdams Instituut voor Gezins- en Relatietherapie. Dat psychotherapie mensen van al hun klachten afhelpt, is een mythe, betoogt hij. Therapeuten overschatten hun bijdrage aan het herstel van de patiënt. De grootste bijdrage aan zijn herstel komt van de patiënt zelf, van zijn aanleg, motivatie en veerkracht. “Sterker”, lees ik in een  interview van Maurice Timmermans in Trouw, “als er geen therapeut aan te pas komt, verdwijnen de klachten evengoed, of blijken na een tijd goed te hanteren.”

Van Oenen pleit er in zijn boek overigens niet voor om therapie af te schaffen. Wel vindt hij dat therapeuten aan hun patiënten vooraf de verwachtingen duidelijk moeten maken. Dat van hun therapie hoogstens een beetje te verwachten valt, dat patiënten op eigen kracht kunnen herstellen en dat de therapie hen helpt om de pijn te verdragen.

Het boek van Van Oenen is vooral geschreven voor de doelgroep van professionals. Toch vond ik het heel verhelderend en met name het laatste deel ook inspirerend. Daarin stelt Van Oenen behandelaren drie manieren (‘verdraagstrategieën’) voor om een patiënt te helpen zijn pijn te verdragen:

1. zorg dat patiënten de moed erin houden en bied ze hoop.
2. moedig ze aan om hun pijn te delen bij de therapeut en in de naaste omgeving. Dat lucht op.
3. houd patiënten in beweging, fysiek en mentaal.

Verdragen is niet makkelijk maar het geeft voldoening en zelfvertrouwen als je merkt dat je de pijn aankunt, zegt Van Oenen in Trouw. “En mocht een paar jaar later weer een depressie komen opzetten, dan weet je dat je die kunt verdragen. What doesn’t kill you, makes you stronger.” Toch een hoopvolle boodschap…