Boek: De mentale schijf van vijf, door Esther van Fenema

De psychiater en violiste Esther van Fenema is vaak in het nieuws. Zij schroomt het debat in het gesloten dokterswereldje niet en voelt zich daar zichtbaar goed bij. [url: https://www.medischcontact.nl/opinie/blogs-columns/column/shared-decision-making-is-drijfzand ] Door haar werk en houding heeft ze de status gekregen van een BN-er. | In september 2024 publiceerde zij ‘De Mentale Schijf van Vijf’, een soort handleiding voor je brein. Een boek dat elk lid van de depressievereniging zou moeten lezen. Het vormt een mooie samenvatting van die enorme berg aan zelfhulpboeken waar de boekhandels vol mee liggen. Door haar optredens in de media was ik wel een beetje bevooroordeeld. Omdat bij de loodgieter meestal de kraan lekt vraag ik mij altijd af welke mentale klachten er achter dat vrolijke masker van Fenema schuilen. Nou, zij is in het boek daar heel open in. Toen zij tijdens haar opleiding zelf in therapie ging kwam ze er achter dat ze een aandachtsprobleem heeft. En dat de oorzaak hiervan waarschijnlijk in de kinderjaren is te vinden. Als mens met psychische klachten (ik geloof dat ik bijna alle therapievormen wel doorlopen heb sinds mijn adolescentie) herken ik die klassieke duiding wel maar toch word ik daar altijd een beetje iebel van.

Te weinig goede aandacht van ouders is een enorme dooddoener waar iedereen die in therapie is geweest, of in therapie is, mee worstelt. Je denkt vaak: ‘dat zal allemaal wel maar vertel me nu eens wat ik concreet moet doen om van dit nare beest in mijn hoofd verlost te worden!’ Helaas bestaat die toverspreuk niet. Mentale klachten moet je vooral accepteren. Fenema stelt in haar boek dat je wel kan proberen om je mentale gezondheid te verbeteren op basis van vijf aandachtspunten. Net zoals vroeger in de bekende campagne van het voedingscentrum je voedsel uit vijf vakken moest komen, beschrijft Fenema een mentale schijf van vijf. Een soort DIY-instructie voor je brein. Fenema heeft een prettige schrijfstijl, zonder jargon. Het boek is zeer overzichtelijk. Zij kan putten uit haar jarenlange werkervaring als behandelaar. Natuurlijk is deze geluksschijf generaliserend en onbewijsbaar. Maar voor iedereen, die een label heeft gekregen op het gebied van mentale klachten, zeker het proberen waard. Baat het niet dan schaadt het niet. Bovendien heeft elk hoofdstuk een uitgebreide lijst met bronnen waar het wetenschappelijk bewijs voor het uitgangspunt te vinden is. De meeste stellingen zijn behoorlijke open deuren. Maar als ervaringsdeskundige weet ik dat ze juist daarom snel worden verwaarloosd. Lees het boek en check dan nog een keer de volgende punten op je verbeterlijstje:

• Investeer in sociale contacten
• Plan voldoende rust
• Beweeg voldoende
• Praat over je problemen
• Wees matig met telefoongebruik

Het boek kan perfect dienen als mentale APK. Zodat je weet waaraan gewerkt kan worden. Misschien wel samen met iemand anders. Ga beginnen.

Boek: Esther van Fenema, De Mentale Schijf van Vijf (2024 Prometheus) 236 blz.

Marlin